Đang mở trang…
Ngữ pháp JLPT · N1
Thượng cấp: văn phong học thuật, báo chí và những mẫu nhấn mạnh giàu sắc thái. Mỗi mẫu mở đầu bằng vấn đề nó giải quyết — đọc là hiểu mình cần mẫu đó để nói được điều gì.
N(の) + いかんで／いかんでは／いかんによって
Tùy thuộc vào, dựa vào nội dung của N. Đây là cách nói trang trọng, thường dùng trong văn bản hoặc thông báo.
試験の結果いかんでは、合格できない可能性もある。
Tùy thuộc vào kết quả bài thi mà có khả năng bạn sẽ không đỗ.
N(の) + いかんだ
Dựa vào, tùy thuộc vào. Kết quả thay đổi tùy theo điều kiện hoặc yếu tố được nêu ra.
結果は努力いかんだ。
Kết quả phụ thuộc vào sự nỗ lực.
N(-の) + いかんにかかわらず
Dù là thế nào đi nữa, không liên quan đến N. Dùng để khẳng định điều gì đó vẫn diễn ra bất chấp yếu tố N.
理由のいかんにかかわらず、遅刻は認められません。
Dù lý do là gì đi nữa, việc đi muộn cũng không được chấp nhận.
N + の + いかんによらず
Bất kể/không phụ thuộc vào N. Dùng để nhấn mạnh rằng kết quả không thay đổi dù N có thế nào đi nữa, thường dùng trong văn bản trang trọng.
理由のいかんによらず、締め切りを過ぎた書類は一切受け付けません。
Bất kể lý do là gì, chúng tôi sẽ không tiếp nhận các loại giấy tờ nộp quá hạn.
V-る + いわれはない
Không có lý do gì để phải làm gì. Dùng để khẳng định mạnh mẽ việc mình không có nghĩa vụ hoặc lý do để thực hiện hành động đó.
全く身に覚えのないことで、私が非難されるいわれはない。
Với chuyện tôi hoàn toàn không làm, tôi không có lý do gì để phải chịu sự chỉ trích cả.
V-る／V-た + うえは
Một khi đã... thì (quyết tâm làm đến cùng). Dùng để nhấn mạnh quyết định sau khi đã xác định tình huống, mang sắc thái trách nhiệm hoặc ý chí mạnh mẽ.
こうなったうえは、最後まで全力を尽くして戦うしかない。
Sự thể đã thế này rồi thì chỉ còn cách dốc toàn lực chiến đấu đến cùng.
A-い + かぎりだ / A-な + な + かぎりだ (dùng với tính từ chỉ cảm xúc: うれしい、うらやましい、残念な…)
Cảm thấy vô cùng, hết sức... Diễn tả cảm xúc mạnh mẽ của người nói tại thời điểm hiện tại.
久しぶりに旧友に会えて、うれしいかぎりです。
Lâu lắm mới gặp lại bạn cũ, tôi thấy vui vô cùng.
N + かたがた
Nhân tiện làm việc này thì làm luôn việc kia. Dùng trong văn viết hoặc tình huống trang trọng, thường là kết hợp giữa việc chính và việc chào hỏi/cảm ơn.
部長のご退職にあたり、お礼かたがたご挨拶に伺いたいと存じます。
Nhân dịp trưởng phòng nghỉ hưu, tôi muốn đến thăm để gửi lời cảm ơn cũng như chào hỏi ông.
V-る + かたわら / N-の + かたわら
Vừa làm việc này, vừa làm việc kia. Diễn tả việc duy trì công việc chính song song với một hoạt động khác.
彼は会社員として働くかたわら、週末はボランティア活動をしている。
Anh ấy vừa làm nhân viên công ty, vừa tham gia hoạt động tình nguyện vào cuối tuần.
A-い/A-な(である)/N(である) + かつ (chủ yếu nối tính từ, danh từ trong văn viết)
Vừa... vừa... / Đồng thời. Dùng trong văn viết hoặc diễn thuyết để liệt kê hai tính chất, trạng thái cùng tồn tại ở một sự vật, sự việc.
この製品は高性能かつ低価格であるため、非常に人気が高い。
Sản phẩm này vừa có hiệu năng cao lại vừa có giá thành thấp nên rất được ưa chuộng.
N (số lượng/kích thước) + からある
Nhấn mạnh con số hoặc kích thước rất lớn, vượt quá mong đợi. Dùng để gây ấn tượng về quy mô hoặc trọng lượng.
彼は10キロからある荷物を背負って、平然と山道を登りきった。
Anh ấy cõng kiện hàng nặng tới hơn 10kg mà vẫn thản nhiên leo hết con đường núi.
N (số lượng) + からする
Nhấn mạnh giá cả rất đắt đỏ. Dùng khi muốn nói một món đồ có giá từ mức đó trở lên.
その店には、10万円からする高級な万年筆がずらりと並んでいる。
Trong cửa hàng đó, những chiếc bút máy cao cấp có giá từ 10 vạn yên trở lên được bày thành hàng.
N + からなる
Được cấu thành từ, bao gồm. Dùng để chỉ các thành phần tạo nên một chỉnh thể, thường mang tính chất liệt kê các bộ phận cấu tạo.
このプロジェクトチームは、各分野の専門家からなる精鋭集団だ。
Đội dự án này là tập hợp tinh nhuệ được cấu thành từ các chuyên gia trong từng lĩnh vực.
V-ます(bỏ ます)／N + がてら
Tiện thể làm việc này thì làm luôn việc kia. Dùng khi kết hợp hai hành động trong cùng một chuyến đi hoặc khoảng thời gian.
散歩がてら、近くのコンビニで雑誌を買ってきた。
Tôi tiện thể đi dạo nên đã ghé cửa hàng tiện lợi gần đây mua tạp chí.
V-る + が早いか
Vừa mới... thì ngay lập tức... Diễn tả hai hành động xảy ra gần như đồng thời, thường mang tính bất ngờ.
彼は帰宅するが早いか、鞄を放り出して遊びに出かけてしまった。
Anh ấy vừa về đến nhà là vứt ngay cặp sách rồi chạy đi chơi.
V-る／N-の + きらいがある
Có khuynh hướng, có thói xấu (thường là tiêu cực). Dùng để phê phán hoặc nhận xét một thói quen không tốt.
彼は何でも悲観的に考えるきらいがある。
Anh ấy có khuynh hướng suy nghĩ mọi việc một cách bi quan.
A-な + きわまりない／A-い + こと + きわまりない
Cực kỳ, hết sức. Dùng để nhấn mạnh một trạng thái tiêu cực ở mức độ cao nhất.
そのような無責任な発言は、失礼きわまりない。
Phát ngôn vô trách nhiệm như thế là cực kỳ thất lễ.
A-な + きわまる
Cực kỳ, hết sức. Dùng để nhấn mạnh trạng thái đạt đến đỉnh điểm của một cảm xúc hoặc tính chất tiêu cực, mang tính trang trọng.
彼の態度は失礼きわまるものだった。
Thái độ của anh ta thật vô cùng thất lễ.
V thể thường／A-い + こととて／A-な + な + こととて／N + の + こととて
Vì... nên. Dùng để giải thích lý do cho một sự việc, thường là để biện minh hoặc xin lỗi vì sự thiếu sót.
不慣れなこととて、失礼があったらお許しください。
Vì chưa quen việc nên nếu có điều gì thất lễ, mong ngài thứ lỗi.
V-る ＋ ことなしに
Nếu không làm V thì không thể... (diễn tả điều kiện cần). Là cách nói trang trọng của '～ないで'.
努力することなしに、成功を手にすることはできない。
Nếu không nỗ lực thì không thể nào đạt được thành công.
N +（の）+ ごとき（+ N）
Giống như, như là. Dùng để ví von, hoặc hạ thấp bản thân (khiêm nhường)/hạ thấp đối phương (khinh miệt).
私ごとき若輩者に、そのような大役は務まりません。
Người non trẻ như tôi thì không thể đảm đương trọng trách lớn lao đó được.
V-る／V-た + ごとく／N + の + ごとく
Như là, giống như. Dùng để so sánh hoặc dẫn dắt một hành động theo cách đã nêu.
先ほど申し上げたごとく、来月からプロジェクトの体制が変わります。
Như tôi đã trình bày lúc nãy, từ tháng sau cơ cấu dự án sẽ thay đổi.
N + ずくめ
Toàn là, chỉ toàn là... Chỉ trạng thái một sự vật, sự việc chỉ toàn những điều cùng một tính chất (thường là tốt hoặc xấu).
今月は冠婚葬祭が続き、黒ずくめの服で過ごすことが多い。
Tháng này liên tiếp có việc hiếu hỉ nên tôi thường xuyên phải mặc toàn đồ đen.
V-ない (bỏ ない) + ずとも（※する → せずとも）
Không cần làm... cũng... Là cách nói cứng của 「〜なくても」, thường dùng trong văn viết hoặc diễn thuyết.
彼の表情を見れば、何も言わずとも気持ちは伝わってくる。
Chỉ cần nhìn biểu cảm của anh ấy thì dù không nói gì, cảm xúc cũng truyền đến được.
V-ない (bỏ ない) + ずにはおかない（※する → せずにはおかない）
Nhất định sẽ... / Chắc chắn sẽ gây ra... Diễn tả ý chí mạnh mẽ sẽ làm gì đó hoặc kết quả/cảm xúc tất yếu sẽ xảy ra.
彼の執念は、この難局を打開せずにはおかないだろう。
Sự kiên trì của anh ấy chắc chắn sẽ phá vỡ được tình thế khó khăn này.
V-ない (bỏ ない) + ずにはすまない ※Ngoại lệ: する → せずにはすまない
Không thể không làm... vì trách nhiệm hoặc lương tâm. Mang sắc thái ép buộc từ bên trong hoặc áp lực xã hội.
多大な迷惑をかけた以上、本人に直接謝罪せずにはすまない。
Vì đã gây ra phiền phức lớn, tôi không thể không trực tiếp xin lỗi đương sự.
V-る／V-た + そばから
Vừa làm xong việc gì thì việc đó lại bị đảo ngược hoặc lặp lại ngay lập tức. Thường dùng với nghĩa tiêu cực.
子供は片付けたそばから、またおもちゃを散らかしてしまう。
Đứa trẻ vừa dọn dẹp xong thì lại bày bừa đồ chơi ra ngay.
ただ + V-る／Aい／N + のみ ※Aな dùng dạng 「〜である + のみ」
Chỉ... (không có gì khác). Nhấn mạnh sự duy nhất, mang sắc thái trang trọng, cứng nhắc.
今の私にできることは、ただ彼らの無事を祈るのみだ。
Điều duy nhất tôi có thể làm lúc này là cầu nguyện cho sự bình an của họ.
ただ + N + のみならず
Không chỉ... mà còn... (văn viết). Dùng để liệt kê thêm thông tin một cách trang trọng.
この計画は、ただ予算の面のみならず、技術的な面でも課題が多い。
Kế hoạch này không chỉ gặp vấn đề về ngân sách mà còn nhiều thách thức về kỹ thuật.
「一 + trợ từ đếm」(đơn vị nhỏ nhất) + たりとも + V-ない (phủ định)
Dù chỉ là... cũng không (thường đi với đơn vị nhỏ nhất). Nhấn mạnh sự tuyệt đối không chấp nhận.
試験中は、たとえ一秒たりとも気を抜くことは許されない。
Trong lúc thi, dù chỉ một giây thôi cũng không được phép lơ là.
N + たる + N
Mang ý nghĩa 'là một... xứng đáng/đúng nghĩa'. Dùng để nhấn mạnh tư cách, phẩm chất cao quý hoặc sự kỳ vọng vào đối tượng đó.
教育者たる者は、常に自己研鑽を怠ってはならない。
Người làm giáo dục thì không bao giờ được lơ là việc tự trau dồi bản thân.
N + たるもの（は）
Vì là... nên đương nhiên phải có trách nhiệm/hành động tương xứng. Nhấn mạnh nghĩa vụ đi kèm với địa vị.
プロの選手たるものは、観客に最高のパフォーマンスを見せる義務がある。
Đã là vận động viên chuyên nghiệp thì có nghĩa vụ phải trình diễn màn thể hiện tốt nhất cho khán giả.
V-る + だに / N + だに
Chỉ cần... thôi đã... Dùng để nhấn mạnh rằng chỉ cần nghĩ đến hoặc làm hành động đó thôi cũng đủ thấy sợ hãi hoặc kinh ngạc.
その恐ろしい事故のことは、考えるだに恐ろしい。
Chuyện về vụ tai nạn khủng khiếp đó, chỉ cần nghĩ đến thôi đã thấy sợ rồi.
V-ます(bỏ ます) + つ + V-ます(bỏ ます) + つ
Lúc thì... lúc thì... Diễn tả hai hành động đối lập hoặc đan xen nhau liên tục.
二人は抜きつ抜かれつの激しいデッドヒートを繰り広げた。
Hai người họ đã có một cuộc rượt đuổi gay cấn, lúc người này vượt lên, lúc người kia lại đuổi kịp.
V-て + からというもの
Kể từ sau khi... thì tình trạng đó kéo dài liên tục. Thường dùng cho sự thay đổi lớn trong đời.
日本に来てからというもの、毎日が新しい発見の連続だ。
Kể từ khi đến Nhật, ngày nào đối với tôi cũng là một chuỗi những khám phá mới.
V1-ては + V2、V1-ては + V2（lặp lại cặp hành động）
Làm đi làm lại một hành động nào đó liên tục, lặp đi lặp lại không dứt.
書いては消し、書いては消しを繰り返して、やっとレポートが完成した。
Viết rồi xóa, viết rồi xóa lặp đi lặp lại, cuối cùng tôi cũng hoàn thành bài báo cáo.
V-て + は + かなわない
Thật không chịu nổi/không thể chịu đựng được... Dùng khi cảm thấy khó chịu, phiền toái vì một tình trạng nào đó.
隣の家の騒音に毎日悩まされてはかなわない。
Bị tiếng ồn từ nhà hàng xóm làm phiền mỗi ngày thế này thì thật không chịu nổi.
V-て + はばからない
Không ngần ngại, dám... Diễn tả việc làm một điều gì đó một cách tự tin, không chút e dè dù điều đó có thể gây phản cảm.
彼は自分の才能を誇ってはばからない。
Anh ta không ngần ngại khoe khoang tài năng của bản thân.
V-て + やまない
Luôn luôn, không ngừng (yêu thương, hy vọng, cầu chúc). Thể hiện cảm xúc chân thành, sâu sắc.
卒業生の今後の活躍を期待してやまない。
Tôi luôn không ngừng kỳ vọng vào sự thành công của các em học sinh sau khi tốt nghiệp.
V/A/N + とあって
Vì tình huống đặc biệt nên dẫn đến kết quả tất yếu. Thường dùng để giải thích lý do của một trạng thái hoặc hành động.
人気歌手のコンサートとあって、会場は超満員だ。
Vì là buổi hòa nhạc của ca sĩ nổi tiếng nên hội trường chật kín người.
V/A/N + とあれば
Nếu có tình huống đó xảy ra thì sẵn sàng làm gì đó. Thường dùng để thể hiện sự sẵn lòng hoặc điều kiện cần thiết.
あなたのためとあれば、どんな苦労もいとわない。
Nếu là vì bạn, tôi không ngại bất kỳ khó khăn nào.
N + といい + N + といい
Cả A lẫn B đều... (đánh giá tốt hoặc xấu). Dùng để liệt kê các khía cạnh tiêu biểu để đưa ra nhận xét.
この部屋は、広さといい設備といい、申し分ない。
Căn phòng này, cả về độ rộng lẫn trang thiết bị đều không chê vào đâu được.
V/A/Na/N + といえども
Cho dù là... thì vẫn... (Dạng văn viết trang trọng). Dùng để nhấn mạnh dù trong điều kiện nào thì kết quả vẫn không đổi.
たとえ専門家といえども、未来を正確に予測することはできない。
Cho dù là chuyên gia đi chăng nữa thì cũng không thể dự đoán chính xác tương lai.
N + といったら
Nhắc đến... thì (cảm xúc cực độ). Dùng để nhấn mạnh mức độ ngạc nhiên, cảm động hoặc kinh ngạc về một sự việc.
試験に合格した時の喜びといったら、言葉では言い表せない。
Cảm giác vui sướng khi đỗ kỳ thi thì không từ ngữ nào diễn tả nổi.
N + といわず + N + といわず
Cả A lẫn B đều...; không phân biệt A hay B. Dùng để nhấn mạnh phạm vi rộng khắp, không ngoại trừ bất cứ thứ gì.
彼は昼といわず夜といわず、一日中ゲームばかりしている。
Anh ấy không kể ngày đêm, suốt cả ngày chỉ chơi game.
V/A/N (thể thông thường) + とおもいきや
Cứ tưởng là... nhưng hóa ra lại ngược lại. Dùng khi kết quả thực tế khác xa với dự đoán ban đầu.
勝てると思いきや、まさかの逆転負けをしてしまった。
Cứ tưởng là sẽ thắng, ai ngờ lại bị lội ngược dòng thua cuộc.
V-る/V-た/V-ている/Aい/N-の + ところを
Trong lúc đang... (thì xảy ra việc gì đó). Thường dùng trong các tình huống khách sáo, xin lỗi hoặc làm phiền.
お忙しいところをわざわざお越しいただき、誠にありがとうございます。
Trong lúc anh đang bận rộn mà vẫn cất công đến đây, tôi thật sự rất cảm kích.
V-る/V-た + としたところで
Cho dù có... đi chăng nữa thì cũng không thay đổi được gì. Nhấn mạnh sự vô ích của hành động.
今さら謝ったとしたところで、失った信頼はもう戻らないだろう。
Cho dù bây giờ có xin lỗi đi chăng nữa thì lòng tin đã mất cũng không quay lại được đâu.
N/V-る + とて
Dẫu cho là... / Ngay cả khi... . Là cách nói trang trọng của '～としても'.
専門家とて、この複雑な事態を完全に予測することは不可能だろう。
Dẫu cho là chuyên gia đi chăng nữa, việc dự đoán hoàn toàn tình hình phức tạp này cũng là bất khả thi.
Mệnh đề (thể thường)/N + とは
Không ngờ rằng.../Thật là... Dùng để bày tỏ sự ngạc nhiên, kinh ngạc hoặc cảm thán trước một sự thật khó tin.
こんな簡単な問題が解けないとは、本当に情けない。
Không ngờ bài tập dễ thế này mà cũng không giải được, thật là đáng xấu hổ.
Câu trích dẫn (kể cả thể mệnh lệnh)/thể thường + とばかりに
Cứ như thể là... (hành động, cử chỉ thay cho lời nói). Dùng để diễn tả một thái độ hoặc cảm xúc lộ rõ ra ngoài qua hành động.
彼は何も言わずに、早く帰れとばかりに時計を何度も見た。
Anh ấy không nói gì cả, chỉ nhìn đồng hồ nhiều lần như thể muốn đuổi tôi về sớm.
N + ともあろうものが
Đường đường là N mà lại... (thể hiện sự ngạc nhiên, thất vọng vì người có địa vị, năng lực cao lại làm điều kém cỏi).
プロのピアニストともあろうものが、本番でこんな単純なミスをするなんて。
Đường đường là một nghệ sĩ piano chuyên nghiệp mà lại mắc lỗi đơn giản như thế này trong buổi diễn.
N + ともなると / ともなれば
Khi đạt đến một mức độ, trạng thái hoặc vị thế nhất định thì sự việc tất yếu sẽ xảy ra. Dùng để nhấn mạnh sự thay đổi đáng kể khi hoàn cảnh thay đổi.
プロの選手ともなると、毎日欠かさず厳しいトレーニングをする。
Khi đã trở thành vận động viên chuyên nghiệp, ngày nào cũng phải tập luyện nghiêm khắc không được thiếu.
V-ない + までも ※する → しないまでも
Dù không đến mức... nhưng ít nhất cũng... (thể hiện mức độ thấp hơn).
プロにはなれないまでも、趣味として楽しみたい。
Dù không thể trở thành chuyên nghiệp, nhưng tôi muốn tận hưởng nó như một sở thích.
V-ない + ものか／ものだろうか (thường đi với dạng khả năng: 〜できないものか)
Liệu có cách nào... không? (thể hiện mong muốn, nguyện vọng thực hiện điều gì đó khó khăn).
なんとかしてこの問題を解決できないものか。
Liệu có cách nào đó để giải quyết vấn đề này không nhỉ?
V-ない + ものでもない
Không phải là không thể. Dùng để diễn tả một khả năng dù nhỏ hoặc miễn cưỡng chấp nhận.
条件さえ合えば、このプロジェクトを引き受けないものでもない。
Nếu điều kiện phù hợp, không phải là tôi không thể nhận dự án này.
V-ます(bỏ ます) / N + ながらに
Giữ nguyên trạng thái đó ngay từ khi bắt đầu. Thường dùng với các từ chỉ trạng thái bẩm sinh hoặc tư thế.
彼女は生まれながらに、音楽の才能に恵まれていた。
Cô ấy đã được ban tặng tài năng âm nhạc ngay từ khi mới lọt lòng.
N + なくして(は)
Nếu không có N thì không thể thực hiện được việc gì đó. Thường dùng trong văn viết hoặc phát biểu trang trọng.
努力なくして成功はありえない。
Nếu không có nỗ lực thì không thể có thành công.
N + なくして（は）
Nếu không có N thì không thể làm được việc gì đó. Nhấn mạnh điều kiện tiên quyết mang tính trang trọng.
努力なくしては、成功を手にすることはできない。
Nếu không có sự nỗ lực thì không thể nào chạm tay tới thành công.
N + なしに(は) ／ V-る + ことなしに(は)
Nếu không có... thì không thể... Dùng để chỉ điều kiện tiên quyết cần thiết để làm một việc gì đó.
許可なしに、この部屋に入ることはできません。
Nếu không có sự cho phép thì không thể vào phòng này được.
N + なしに（は）
Nếu không có N thì không làm được việc gì đó. Cách nói thông dụng hơn なくして.
許可なしには、この部屋に入ることはできません。
Nếu không có sự cho phép thì bạn không thể vào phòng này.
N1 なら N1 で ／ V-る なら V-る で ／ A-い なら A-い で
Nếu là... thì có cách của... Dùng khi chấp nhận một tình trạng nào đó và tìm cách xử lý phù hợp với tình trạng đó.
広い家は掃除が大変だが、広いなら広いで、ゆったり過ごせるからいい。
Nhà rộng thì dọn dẹp vất vả thật, nhưng nếu đã rộng thì cũng có cái hay là được sống thoải mái.
N + ならいざ知らず
Nếu là... thì không nói làm gì (nhưng với cái khác thì không). Dùng để tách biệt hai đối tượng, một cái dễ chấp nhận và một cái khó chấp nhận.
ベテランの職人ならいざ知らず、新人の彼がそんな高価な機械を扱うのは無理だろう。
Thợ lành nghề thì không nói làm gì, chứ người mới như anh ta thì làm sao mà vận hành nổi cái máy đắt tiền đó.
N + ならでは
Chỉ có ở... mới có / Chỉ có... mới làm được. Nhấn mạnh sự độc đáo, đặc trưng duy nhất mà không nơi nào hay ai khác có được.
この伝統的な祭りは、京都ならではの風情を感じさせてくれる。
Lễ hội truyền thống này mang lại cảm giác phong vị chỉ có ở Kyoto mới có.
V-る + なり
Ngay khi vừa... thì... Dùng để chỉ hai hành động xảy ra gần như đồng thời, hành động sau là phản ứng với hành động trước.
彼は電話を切るなり、部屋を飛び出していった。
Anh ta vừa cúp điện thoại xong là lao ra khỏi phòng ngay lập tức.
N + なりとも
Dù chỉ là... / Ít nhất cũng... Dùng để nhấn mạnh số lượng hoặc mức độ tối thiểu.
お忙しいとは存じますが、一言なりともお返事をいただければ幸いです。
Tôi biết anh rất bận, nhưng nếu nhận được dù chỉ một lời hồi âm thì tôi cũng rất hạnh phúc.
V/A (thể thường)/Na/N + なりに ／ N + なりの + N
Theo cách riêng của mình, phù hợp với năng lực hoặc vị trí hiện tại. Dù không hoàn hảo nhưng vẫn cố gắng làm trong khả năng cho phép.
子供には子供なりの悩みがあるものだ。
Trẻ con cũng có những nỗi niềm riêng của trẻ con.
N + にあって
Trong hoàn cảnh, tình trạng hoặc thời điểm đặc biệt. Nhấn mạnh bối cảnh gây ra trạng thái tâm lý hoặc hành động.
厳しい経済状況にあって、わが社は新しい事業に挑戦し続けている。
Trong tình hình kinh tế khó khăn, công ty chúng tôi vẫn tiếp tục thử thách với dự án mới.
N + にあっては
Đối với trường hợp đó, trong bối cảnh đó. Dùng để nêu lên một phạm vi hoặc tình huống cụ thể cần lưu ý.
この非常事態にあっては、個人の自由よりも組織の結束が優先される。
Trong tình trạng khẩn cấp này, sự đoàn kết của tổ chức được ưu tiên hơn tự do cá nhân.
N／V-る + にいたる
Đi đến, dẫn đến (một kết cục). Diễn tả một sự việc đã tiến triển đến mức độ cao hoặc cực đoan mà người nói không ngờ tới.
彼は借金が膨らみ、ついには家を売るに至った。
Khoản nợ của anh ta phình to, cuối cùng đến mức phải bán cả nhà.
N + にいたるまで
Đến cả/thậm chí đến cả N. Dùng để nhấn mạnh phạm vi rộng lớn, bao gồm cả những thứ nhỏ nhặt nhất.
今回のプロジェクトでは、企画から細かな備品の手配にいたるまで全て一人で行った。
Trong dự án lần này, từ khâu lên kế hoạch cho đến việc chuẩn bị những vật dụng nhỏ nhất, tôi đều tự làm một mình.
N + にかぎったことではない
Không chỉ giới hạn ở, không chỉ riêng cái đó. Ý nói sự việc đó còn xảy ra ở nhiều nơi khác nữa.
この問題は日本にかぎったことではない。
Vấn đề này không chỉ giới hạn ở Nhật Bản đâu.
N + にかこつけて
Lấy cớ, mượn lý do (thường là lý do không chính đáng) để làm việc khác. Thể hiện sự không hài lòng hoặc phê phán của người nói.
彼は出張にかこつけて、現地の観光地をあちこち見て回っているようだ。
Anh ta dường như lấy cớ đi công tác để đi tham quan khắp các địa điểm du lịch ở đó.
V-る + にかたくない（thường đi với 察する・想像する・理解する）
Không khó để... (thường đi với các động từ chỉ cảm xúc như: tưởng tượng, thấu hiểu). Dùng để khẳng định sự việc rất rõ ràng.
長年連れ添った妻を失った彼の悲しみは、察するにかたくない。
Nỗi đau buồn của anh ấy khi mất đi người vợ gắn bó bao năm là điều không khó để thấu hiểu.
N + にして
Vừa là... lại vừa là... (nhấn mạnh sự tồn tại đồng thời của hai trạng thái hoặc tính chất trong cùng một đối tượng).
彼は詩人にして、優秀な外科医でもあるという稀有な人物だ。
Anh ấy là một nhân vật hiếm có, vừa là nhà thơ, lại vừa là bác sĩ phẫu thuật tài năng.
N + にそくして
Dựa theo, tuân thủ đúng theo quy tắc, tiêu chuẩn hoặc thực tế. Thường dùng trong văn phong trang trọng, hành chính để chỉ việc hành động khớp với quy định.
会社の規定にそくして、今回の経費精算を処理させていただきます。
Tôi xin phép xử lý quyết toán chi phí lần này dựa theo quy định của công ty.
V-る/N + にたえない
Không thể chịu nổi, không đáng để... Dùng khi cảm xúc quá mạnh (tiêu cực) hoặc sự việc không xứng đáng với hành động nào đó.
彼のひどい発言は、聞くにたえない。
Những lời lẽ tồi tệ của anh ta thật không thể nghe nổi.
V-る/N + にたえる
Đáng để, chịu được, đủ khả năng để... Dùng khi một sự vật, sự việc có giá trị hoặc đủ sức bền để thực hiện hành động đó.
この古い建物は、まだ鑑賞にたえるものだ。
Tòa nhà cũ này vẫn là thứ đáng để thưởng ngoạn.
V-る + にたらない（thường gặp: 取るにたらない）
Không đáng để làm gì đó. Thường dùng để phủ định giá trị của một hành động, cho rằng nó quá nhỏ bé hoặc không quan trọng.
そんな取るにたらない噂話に、時間を費やす必要はない。
Không cần phải tốn thời gian vào những tin đồn nhảm nhí không đáng bận tâm đó.
V-る + にたる / N + にたる
Xứng đáng, đủ để làm gì đó. Dùng để đánh giá một sự vật, sự việc có đủ giá trị hoặc phẩm chất để thực hiện hành động tiếp theo.
彼こそ、リーダーとして信頼するにたる人物だ。
Anh ấy chính là người xứng đáng để tin tưởng với tư cách là một lãnh đạo.
N + にのっとって
Dựa theo/Tuân theo. Dùng khi làm việc gì đó dựa trên quy tắc, tiêu chuẩn hoặc tiền lệ đã có.
伝統的な儀式にのっとって、厳かに式典が執り行われた。
Buổi lễ đã được cử hành một cách trang nghiêm dựa theo các nghi thức truyền thống.
V-る + にはあたらない（thường đi với 驚く・非難する・褒める…）
Không đáng để, không cần thiết phải làm gì đó. Dùng để phủ định sự cần thiết hoặc mức độ nghiêm trọng của một hành động.
彼が失敗したからといって、驚くにはあたらない。
Chỉ vì anh ta thất bại thì cũng không đáng để phải ngạc nhiên.
V-る + にはおよばない
Không cần thiết phải.../Chưa đến mức phải... Dùng để phủ định sự cần thiết của một hành động.
わざわざお越しいただくにはおよびません。電話で十分ですよ。
Anh không cần phải cất công đến tận nơi đâu, gọi điện thoại là đủ rồi.
N + にひきかえ / Thể thường + の + にひきかえ (Na-な + の)
Trái ngược với... Dùng để so sánh hai đối tượng có tính chất đối lập nhau hoàn toàn.
兄は社交的なのにひきかえ、弟はとても内気だ。
Trái ngược với người anh trai hòa đồng, cậu em trai lại rất nhút nhát.
N + にもまして
Hơn cả...; trên cả... Dùng để nhấn mạnh rằng mức độ của sự việc hiện tại cao hơn so với sự việc trước đó.
来年は今年にもまして、厳しい経済状況になるだろう。
Năm sau tình hình kinh tế có lẽ sẽ còn khắc nghiệt hơn cả năm nay.
V-ない (bỏ ない) + ぬ ※する → せぬ (không phải しぬ)
Không làm gì đó. Đây là cách phủ định cổ điển, trang trọng, thường dùng trong văn viết hoặc thành ngữ.
彼は最後まで自分の信念を曲げぬ人だった。
Anh ấy là người mà đến phút cuối vẫn không chịu thay đổi niềm tin của mình.
V-ない (bỏ ない) + ねばならない ※する → せねばならない
Phải làm gì đó. Là cách nói nhấn mạnh tính bắt buộc, thường dùng trong văn viết hoặc quy định.
社会人として、約束の時間は守らねばならない。
Là người đi làm, bạn phải tuân thủ thời gian đã hẹn.
N + のいかんを問わず
Bất kể/Không phụ thuộc vào N. Dùng trong văn phong trang trọng, nhấn mạnh rằng kết quả không thay đổi dù N có thế nào đi nữa.
理由のいかんを問わず、提出期限を過ぎたレポートは一切受け付けません。
Bất kể lý do là gì, chúng tôi tuyệt đối không nhận các bài báo cáo quá hạn nộp.
N + のいたすところ（thường gặp: 不徳のいたすところ）
Là do/Là kết quả của N. Thường dùng để nhận lỗi hoặc giải thích về một sự việc không hay do chính mình gây ra.
今回の不祥事は、ひとえに私の不徳のいたすところであり、深くお詫び申し上げます。
Vụ bê bối lần này hoàn toàn là do sự thiếu đức độ của bản thân tôi, tôi xin chân thành cáo lỗi.
N + のきわみ（thường gặp: 感激のきわみ・痛恨のきわみ）
Cực điểm của N. Dùng để nhấn mạnh mức độ cao nhất của một trạng thái, thường là cảm xúc hoặc tính chất.
このような栄誉ある賞をいただき、感激のきわみです。
Được nhận giải thưởng vinh dự như thế này, tôi thấy vô cùng cảm kích.
V (thể thông thường)/Aい + のなんのって
Rất... (không thể tả nổi). Dùng trong văn nói để nhấn mạnh mức độ cực đoan của sự việc.
昨日のマラソンは、疲れたのなんのって、もう二度と走りたくないよ。
Cuộc chạy marathon hôm qua mệt không thể tả nổi, tôi không muốn chạy lại lần thứ hai đâu.
V/A/N (thể ngắn) + のみか (Aな/N + である + のみか)
Không chỉ A mà còn B (thường mang nghĩa tiêu cực hoặc bất ngờ). Nhấn mạnh mức độ vượt quá dự đoán.
彼は遅刻したのみか、謝罪の言葉さえ口にしなかった。
Anh ta không chỉ đi muộn mà đến cả một lời xin lỗi cũng không thốt ra.
N + はおろか
Ngay cả A còn không được, huống chi là B. Dùng để nhấn mạnh mức độ khó khăn, tiêu cực.
忙しくて、旅行はおろか週末に休む時間もない。
Vì bận quá, đừng nói đến đi du lịch, ngay cả thời gian nghỉ cuối tuần tôi cũng không có.
N + はさておき
Tạm gác chuyện N sang một bên (để tập trung vào vấn đề khác quan trọng hơn).
値段はさておき、このデザインなら多少高くても買う価値がある。
Tạm gác chuyện giá cả sang một bên, với thiết kế này thì dù đắt chút cũng đáng mua.
V-ば/A-ければ/Na-であれば/N-であれば + こそ
Chính vì... nên mới... Nhấn mạnh lý do thực sự dẫn đến kết quả (thường là tích cực).
親が厳しく叱るのは、子供の将来を心から案じていればこそだ。
Cha mẹ nghiêm khắc quở trách chính là vì thực sự lo lắng cho tương lai của con cái.
V-る + べからざる + N（※する → すべからざる）
Không được phép... / Không thể... Dùng trong văn viết mang tính quy định, cấm đoán; luôn đứng trước danh từ để bổ nghĩa.
公の場において、個人の感情で判断を下すことは許すべからざる行為である。
Ở nơi công cộng, việc đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc cá nhân là hành vi không được phép.
V-る + べからず（※する → すべからず）
Cấm chỉ, không được làm. Đây là văn phong cổ, trang trọng, thường dùng trong các biển báo hoặc quy định nghiêm ngặt.
芝生に立ち入るべからず。
Cấm không được dẫm lên cỏ.
V-る + べく ※する→すべく (cũng chấp nhận するべく)
Để/nhằm mục đích làm gì đó. Là cách nói trang trọng của 'ために', thường dùng trong văn viết hoặc diễn thuyết.
彼は夢を実現すべく、毎日厳しい練習に励んでいる。
Để hiện thực hóa giấc mơ, anh ấy đang nỗ lực tập luyện khắc nghiệt mỗi ngày.
V-る + べくして + cùng động từ đó (V-た)（※する → すべくして）
Đương nhiên là phải xảy ra như vậy. Nhấn mạnh kết quả là tất yếu do đã có sự chuẩn bị hoặc nguyên nhân từ trước.
彼らは勝つべくして勝った。長年の努力の賜物だ。
Họ thắng là điều tất yếu. Đó là thành quả của sự nỗ lực suốt nhiều năm.
V-る + べくもない（※する → すべくもない）
Không thể nào... (do tình thế hoặc điều kiện không cho phép). Thường dùng để diễn tả sự bất lực.
今の彼の実力では、優勝など望むべくもない。
Với thực lực hiện tại của anh ta, không thể nào mơ đến chuyện vô địch.
V-る + まじき + N ※する→すまじき; thường gặp nhất: あるまじき
Không được phép/không thể tha thứ. Dùng cho những hành động trái với đạo đức, bổn phận hoặc vị trí xã hội.
それは教師としてあるまじき言動だ。
Đó là lời nói và hành động không thể chấp nhận được đối với một người giáo viên.
V-る + までだ
Chỉ còn cách là.../Đành phải... Dùng khi không còn lựa chọn nào khác nên phải thực hiện hành động đó.
誰も手伝ってくれないなら、自分でやるまでだ。
Nếu không ai giúp đỡ, thì tôi đành phải tự mình làm thôi.
V-る + までのことだ
Chỉ là... thôi (nhấn mạnh việc đó không có gì to tát, chỉ là hành động đơn thuần). Hoặc dùng để nói về một quyết định cứng rắn.
彼が来ないなら、私一人で会議に出席するまでのことだ。
Nếu anh ta không đến thì tôi chỉ việc tự mình đi dự họp thôi, không có gì cả.
V-る + までもない
Không cần thiết phải... Dùng khi việc đó quá đơn giản hoặc hiển nhiên nên không cần tốn công thực hiện.
そんな簡単なことは、わざわざ言うまでもない。
Chuyện đơn giản như vậy thì không cần phải cất công nói ra đâu.
N + まみれ
Bị dính đầy, bao phủ bởi một thứ gì đó (thường là thứ bẩn thỉu như bùn, máu, mồ hôi, bụi).
激しい雨の中を走ったせいで、服が泥まみれになってしまった。
Vì chạy trong cơn mưa lớn nên quần áo tôi đã dính đầy bùn đất.
N + めく
Có vẻ như..., mang hơi hướng... Dùng khi sự vật bắt đầu có những dấu hiệu hoặc đặc điểm của một trạng thái nào đó.
春めいてきて、ようやく外も暖かくなってきた。
Trời bắt đầu có hơi hướng mùa xuân, cuối cùng bên ngoài cũng đã ấm lên rồi.
N + もさることながら
A thì khỏi phải nói (hiển nhiên rồi), nhưng B cũng... Dùng để nhấn mạnh vế sau quan trọng hơn vế trước.
この料理は味もさることながら、見た目も非常に美しい。
Món ăn này hương vị thì khỏi bàn, nhưng vẻ ngoài cũng rất đẹp mắt.
V/Aい (thể thường)・Na-である/N-である + ものと思われる
Được cho là, nghĩ rằng... Dùng để đưa ra suy đoán khách quan dựa trên căn cứ, thường dùng trong báo cáo.
犯人は窓ガラスを割って室内に侵入したものと思われる。
Kẻ gian được cho là đã đập vỡ cửa kính để đột nhập vào trong nhà.
V/Aい (thể thường) + ものを（thường đi sau vế điều kiện 〜ば/〜たら）
Giá mà... thì đã... Thể hiện sự tiếc nuối, bất mãn vì kết quả thực tế trái ngược với mong đợi.
一言謝れば済むものを、彼は意地を張って関係を悪化させてしまった。
Giá mà anh ta chịu xin lỗi một câu thì mọi chuyện đã xong, đằng này lại cố chấp làm mối quan hệ xấu đi.
V-る + や否や
Ngay sau khi A xảy ra thì B xảy ra ngay lập tức, gần như đồng thời. Thường dùng trong văn viết, diễn tả hành động bất ngờ.
彼は帰宅するや否や、カバンを放り出してベッドに倒れ込んだ。
Anh ta vừa về đến nhà là quăng cặp xuống rồi đổ gục xuống giường ngay lập tức.
N(の) + ゆえ(に) / Thể thường + (が)ゆえ(に)
Vì, do (nguyên nhân, lý do). Đây là cách nói trang trọng, thường dùng trong văn viết, diễn văn hoặc các tình huống nghiêm túc.
慣れない土地での生活ゆえ、不安を感じることも多い。
Vì cuộc sống ở vùng đất lạ chưa quen nên tôi cảm thấy khá bất an.
V/Aい (thể thường)・N（の）・Na + （が）ゆえ（に）
Vì, do (nguyên nhân, lý do). Đây là cách nói trang trọng, thường dùng trong văn viết hoặc diễn thuyết.
未熟ゆえ、皆様には多大なるご迷惑をおかけしたことを深くお詫び申し上げます。
Vì còn non kém, tôi xin chân thành xin lỗi vì đã gây ra nhiều phiền toái cho mọi người.
V-よう + が / A-かろう + が / Na-だろう + が
Dù cho... thì cũng không ảnh hưởng gì. Diễn tả thái độ mặc kệ, không quan tâm đến kết quả.
周囲が何と言おうが、私は自分の信念を貫くつもりだ。
Dù mọi người xung quanh có nói gì đi nữa, tôi vẫn sẽ giữ vững niềm tin của mình.
V-よう + と（も）; có thể lặp lại: V-ようとV-ようと
Dù cho có làm thế này hay thế kia thì kết quả vẫn không thay đổi. Nhấn mạnh sự vô ích của hành động.
誰が反対しようと、この計画は予定通りに進めることになった。
Dù cho ai có phản đối đi chăng nữa, kế hoạch này vẫn sẽ được tiến hành đúng như dự định.
V-よう (ý chí) + にも + V-ない (phủ định)
Dù muốn làm... nhưng cũng không thể làm được. Nhấn mạnh sự cản trở khách quan khiến hành động không thể thực hiện.
急いで連絡しようにも、電話番号がわからなくて連絡できない。
Dù muốn liên lạc gấp nhưng vì không biết số điện thoại nên tôi không thể liên lạc được.
V-る + よりほか（は）ない
Chỉ còn cách là...; không còn lựa chọn nào khác ngoài việc... Thể hiện sự miễn cưỡng hoặc quyết tâm chấp nhận thực tế.
最終電車も終わってしまったので、歩いて帰るよりほかない。
Chuyến tàu cuối cũng đã hết rồi, chỉ còn cách đi bộ về thôi.
N/普通形 + の + をいいことに
Lợi dụng... (thường là một lý do, hoàn cảnh hoặc đặc quyền) để làm điều không tốt. Mang sắc thái phê phán, tiêu cực.
先生が優しいのをいいことに、彼は授業中にいつも居眠りをしている。
Lợi dụng việc thầy giáo hiền, cậu ta lúc nào cũng ngủ gật trong giờ học.
N + をものともせず
Bất chấp, không coi khó khăn/trở ngại là gì. Thể hiện sự khâm phục đối với ý chí kiên cường của ai đó.
彼は病気をものともせず、最後まで仕事をやり遂げた。
Anh ấy bất chấp bệnh tật, đã hoàn thành công việc đến phút cuối cùng.
N + をよそに
Mặc kệ, không quan tâm đến ý kiến/tình hình xung quanh. Thường mang sắc thái phê phán hoặc ngạc nhiên.
親の心配をよそに、彼は今日も遊び歩いている。
Mặc kệ cha mẹ lo lắng, hôm nay anh ta vẫn đi chơi bời lêu lổng.
(Nguyên nhân) が + (đối tượng) に + N + を余儀なくさせる
Buộc ai đó phải rơi vào tình thế khó khăn, không còn lựa chọn nào khác. Đây là cách diễn đạt mang tính khách quan và nghiêm trọng.
度重なる不祥事が、会社に経営陣の総入れ替えを余儀なくさせた。
Những vụ bê bối liên tiếp đã buộc công ty phải thay đổi toàn bộ ban lãnh đạo.
N + を余儀なくされる
Bị ép buộc phải làm điều gì đó không mong muốn do hoàn cảnh khách quan. Nhấn mạnh vào trạng thái bị động của chủ thể.
彼は病気のため、志半ばで引退を余儀なくされた。
Vì bệnh tật, anh ấy đã bị buộc phải giải nghệ khi ước mơ còn dang dở.
N + を皮切りに（して）
Bắt đầu bằng... (sau đó hàng loạt sự việc tương tự xảy ra liên tiếp). Thường dùng cho các sự kiện quy mô lớn.
このコンサートは東京を皮切りに、全国各地で開催される予定だ。
Buổi hòa nhạc này dự kiến sẽ được tổ chức tại các địa phương trên toàn quốc, bắt đầu từ Tokyo.
N (danh từ chỉ cảm xúc: 涙・怒り・驚き・同情…) + を禁じ得ない
Không thể kìm nén được... (cảm xúc tự nhiên trào dâng). Thường dùng với các cảm xúc mạnh như buồn, tức giận, cảm động.
ニュースで悲惨な事故の様子を見て、涙を禁じ得なかった。
Xem cảnh tai nạn thảm khốc trên tin tức, tôi không thể kìm được nước mắt.
N + を踏まえて
Dựa trên/Căn cứ vào N. Dùng khi lấy một sự việc, dữ liệu làm tiền đề để suy nghĩ hoặc hành động tiếp theo.
前回の反省点を踏まえて、今回の企画書をより具体的に改善しました。
Dựa trên những điểm cần rút kinh nghiệm lần trước, tôi đã cải thiện bản kế hoạch lần này cụ thể hơn.
V-ない (bỏ ない) + んがため（に）（※する → せんがため）
Để thực hiện mục đích nào đó. Đây là cách nói trang trọng, nhấn mạnh vào quyết tâm mãnh liệt.
夢を実現せんがため、彼は慣れない異国の地で必死に働いた。
Để thực hiện ước mơ, anh ấy đã làm việc cật lực ở nơi đất khách quê người đầy lạ lẫm.
V-ない (bỏ ない) + んとする ※する→せんとする
Định, sắp sửa làm gì đó. Là cách nói văn viết trang trọng, diễn tả khoảnh khắc ngay trước khi hành động bắt đầu.
彼は今にも泣き出さんとする表情で私を見つめた。
Anh ấy nhìn tôi với vẻ mặt như sắp sửa bật khóc đến nơi.
V-ない (bỏ ない) + んばかりだ ※する → せんばかりだ
Gần như sắp sửa, tưởng chừng như... Dùng để diễn tả trạng thái hành động sắp xảy ra hoặc biểu cảm mạnh.
彼は怒りで今にも爆発せんばかりの顔をしていた。
Anh ấy có khuôn mặt giận dữ như sắp bùng nổ đến nơi.
V-る／V-た + 上は
Một khi đã... thì (quyết tâm làm đến cùng). Dùng khi đã đưa ra quyết định và sẽ chịu trách nhiệm.
一度引き受けた上は、最後まで責任を持ってやり遂げるつもりだ。
Một khi đã nhận lời rồi thì tôi định sẽ chịu trách nhiệm làm đến cùng.
Na (gắn trực tiếp vào gốc tính từ -na) + 極まりない
Cực kỳ, hết sức... Dùng để nhấn mạnh một trạng thái tiêu cực đến mức tột cùng.
彼の態度は失礼極まりない。二度と会いたくない。
Thái độ của anh ta thật vô cùng thất lễ. Tôi không muốn gặp lại lần nữa.
Aな (thân từ) + 極まる／極まりない
Cực kỳ, hết sức. Dùng để nhấn mạnh cảm xúc hoặc trạng thái tiêu cực ở mức độ cao nhất.
彼のような無礼な態度は、不愉快極まる。
Thái độ vô lễ như anh ta thật là cực kỳ khó chịu.
いかんせん + (vế tiêu cực)
Đáng tiếc là, không may là. Dùng khi muốn nói về một sự thật đáng tiếc mà bản thân không thể thay đổi được.
いかんせん予算が足りず、計画は中止になった。
Đáng tiếc là vì thiếu ngân sách nên kế hoạch đã bị hủy bỏ.
ことのほか + A／V (dùng như phó từ, bổ nghĩa cho tính từ/động từ)
Khác thường, ngoài dự tính, hơn mức bình thường. Dùng khi cảm xúc hoặc trạng thái vượt quá mong đợi.
今日の会議は、ことのほかスムーズに進行した。
Cuộc họp hôm nay đã diễn ra suôn sẻ hơn nhiều so với dự đoán.